‘Het bestaan van octrooien in de gezondheidssector wordt soms in vraag gesteld. Maar die bescherming van de intellectuele eigendom is essentieel voor de innovatie en dus ook voor de economie en de maatschappij’, benadrukt Bruno Wattenbergh.
Innovatie is een essentiële motor voor de economische groei van een land. Want de ontwikkeling en de commercialisering van nieuwe producten, oplossingen en diensten, van nieuwe adequatere en efficiëntere processen die milieuvriendelijker zijn, heeft een positieve impact op die groei. Alle ondernemingen, van kmo’s tot grote groepen, beschikken over zulke immateriële activa. Wanneer die beschermd worden, bieden ze de mogelijkheid om aan geloofwaardigheid te winnen, de activiteit te verduurzamen, een sterke machtspositie te verwerven en samenwerkingsmogelijkheden te creëren.
De lancering van een nieuw product op de markt blijft voor onderzoekers, uitvinders en ondernemingen niettemin een risicovolle en dure uitdaging. De stap zetten van een laboratoriumprototype naar een nieuw product dat op grote schaal gecommercialiseerd wordt, blijft nog steeds een delicate periode. De meeste onderzoeken mislukken, omdat de baten niet groot genoeg of niet kwantificeerbaar zijn, of omdat de onderneming geen risicokapitaal vindt om de commercialiseringsfase te steunen.
Net dat hoge risico tempert het enthousiasme van geldschieters. Het bestaan van een intellectueel eigendom, meer bepaald van octrooien, speelt dan ook een centrale rol bij het aantrekken van risicokapitaal. Investeerders gaan ervan uit dat de intellectuele eigendom theoretisch gezien de return on investment zal maximaliseren door de mogelijke concurrentie tijdelijk te beperken.
Vlaanderen en België zouden op het vlak van biowetenschappen niet zijn wat ze vandaag zijn, mocht er geen bescherming van de intellectuele eigendom, die naam waardig, bestaan
Voor de onderzoeker of de uitvinder die op zoek is naar een investeerder, versterkt het systeem van intellectueel eigendom de onderhandelingspositie. Ook al onze universiteiten en heel wat hogescholen beschikken over hun eigen valorisatie-afdeling, voor onderzoek wel te verstaan. Zij zijn bijgevolg de eersten die baat hebben bij deze valorisatie van de intellectuele eigendom die gefinancierd wordt door de overheid en de gewesten.
U begrijpt dus dat Vlaanderen en België in tal van sectoren op economisch en academisch vlak niet zouden zijn wat ze vandaag zijn, mocht er geen bescherming van de intellectuele eigendom, die naam waardig, bestaan. In een Europa met een vergrijzende bevolking gaat de economische groei die diezelfde intellectuele eigendom uiteindelijk mogelijk maakt, bijdragen tot de vrijwaring van ons sociaal model, en dus ook van de sociale vrede. Zonder innovatie is een redelijke groei economisch, maatschappelijk en ecologisch onmogelijk.
Bruno Wattenbergh, voorzitter van de Innovation Board van EY Belgium en professor Strategy & Entrepreneurship aan de Solvay Business School
Octrooien: onmisbaar bij de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen
‘Artsen en patiënten zouden nooit over de huidige geneesmiddelen beschikken, mocht intellectuele eigendom niet bestaan’, volgens Herman Van Eeckhout, Political Director bij pharma.be.
Nieuwe wetenschappelijke inzichten worden door farmaceutische ondernemingen omgezet in veilige, werkzame geneesmiddelen voor artsen en patiënten. Dit volledige proces van onderzoek en ontwikkeling neemt gemakkelijk tien jaar in beslag en kost handenvol geld, vooral omwille van de klinische studies. Het is bovendien zeer onvoorspelbaar en risicovol: negen op de tien geneesmiddelen waarvoor klinische studies worden opgestart, raken niet tot in de apotheek maar sneuvelen onderweg.
Mensen zien enkel de nieuwe geneesmiddelen die op de markt komen, en kijken naar het octrooi op dat moment. Maar voor de ondernemingen is het octrooi vooral van belang als het nieuwe geneesmiddel er nog niét is. Octrooien worden typisch aangevraagd in het begin van het onderzoeks- en ontwikkelingsproces. Zo geven ze de zekerheid dat, als het risicovolle proces toch tot een goed einde komt, de onderneming een bepaalde tijd de enige zal kunnen zijn om het nieuwe geneesmiddel tot bij artsen en patiënten te brengen. Zonder octrooien, geen innovatie, geen medische vooruitgang.
Herman Van Eeckhout, Political & Finance Director bij pharma.be